Kronikë

Tre rrëmbimet më të bujshme të autobusëve në Greqi që kanë protagonistë emigrantët shqiptarë

Rrëmbimet e autobusëve në Greqi shkaktuan situata të rënda pengmarrjeje dhe shqetësim të madh te autoritetet shtetërore në periudhën 1999 deri 2004. U regjistruan tre raste kryesore, me motive dhe përfundime të ndryshme, përfshirë humbje jetësh dhe operacione shpëtimi.

Mbulimi televiziv i ngjarjeve shkaktoi diskutime mbi etikën gazetareske dhe sigurinë e pengjeve. Pamjet e autobusëve me pasagjerët e bllokuar mbeten në kujtesën kolektive të Greqisë dhe Shqipërisë.

Rrëmbimet e autobusëve në Greqi, nga maji i vitit 1999 deri në dhjetor të vitit 2004, i përballën pasagjerët me pengmarrje që zgjatën për shumë orë dhe me pamje që transmetoheshin drejtpërdrejt në televizionet greke.

Në rastin e parë u vranë një peng grek dhe autori i rrëmbimit, një djalë i ri shqiptar, Flamur Pisli.

Në të dytin, ndërhyrja e policisë përfundoi me vdekjen e rrëmbyesit të autobusit dhe shpëtimin e pesë pengjeve të fundit. Në Epidaur, marrjes peng të autobusit turistik i kishin paraprirë dy vrasje. Në Gerakas, pengmarrja përfundoi pa humbje jetësh, pas pothuajse 19 orësh negociatash.

Si nisi rrëmbimi i autobusit në Kato Sholari në vitin 1999?

Mëngjesin e 28 majit 1999, i riu shqiptar Flamur Pisli hipi në një autobus të KTEL-it të Selanikut, i cili kryente një linjë nëpër fshatrat e pjesës lindore të prefekturës. Në zonën e Kato Sholarit, nën kërcënimin e një arme dhe një granate, ai mori nën kontroll automjetin dhe pasagjerët.

I riu kërkoi transportimin në Shqipëri, duke denoncuar se ishte trajtuar padrejtësisht nga punëdhënësi dhe ishte keqtrajtuar nga policët. Këto denoncime i përsëriti qartë gjatë pengmarrjes.

Autobusi u nis drejt kufirit greko-shqiptar dhe kaloi në Shqipëri. Udhëtimi zhvillohej nën mbulim të vazhdueshëm televiziv, ndërsa familjarët e pasagjerëve prisnin informacione për fatin e njerëzve të tyre.

Mëngjesin e 29 majit, pranë Elbasanit, forcat shqiptare zhvilluan një operacion për lirimin e pengjeve. Nga të shtënat mbetën të vrarë Pisli dhe pengu grek, Jorgos Kulluris. Pengmarrja kishte zgjatur rreth 20 orë.

Mes pasagjerëve ishte edhe Neli Karatsori, e cila më vonë përshkroi në një intervistë momentet brenda autobusit dhe operacionin e përgjakshëm.

Se çfarë tregoi ajo në 2020 për Ta Nea e gjeni në fund të kësaj specialeje.

Çfarë ndodhi në Polikastro në korrik të vitit 1999?

Më 14 korrik 1999, rreth një muaj e gjysmë pas rastit të parë, një person i armatosur mori peng një autobus të KTEL-it të Kilkisit, në linjën Igumenicë–Selanik, në Polikastro.

Autori, Arben Cufaj apo Aleksi Nani që njihej në Greqi, mbante granata dhe kërkonte të transportohej në Shqipëri. Fillimisht, ai e drejtoi autobusin drejt Komisariatit të Policisë së Polikastros.

Ai denonconte se ishte keqtrajtuar dhe se policët i kishin marrë dokumentet. Mes kërkesave të tij ishin 250 milionë dhrahmi dhe armë.

Negociatat e para çuan në lirimin e disa pasagjerëve. Megjithatë, autori vazhdoi pengmarrjen, duke detyruar autobusin të lëvizte përmes Pelas drejt Florinës. Automjeti u ndal përfundimisht në zonën e Palestrës.

Kriza përfundoi më 15 korrik. Siç raportoi në atë kohë gazeta “Los Angeles Times”, pengu Nestor Kokali, një ushtarak, e kapi autorin në momentin kur policët po ndërhynin për të neutralizuar kërcënimin e granatave.

Rrëmbyesi i autobusit u vra nga të shtënat e një polici. Pesë pengjet që kishin mbetur brenda autobusit u shpëtuan.

Kur ndodhi rrëmbimi i autobusit në Gerakas dhe sa persona u mbajtën peng?

Rrëmbimi i autobusit në Gerakas nisi në orën 05:50 të 15 dhjetorit 2004. Dy persona të armatosur morën peng një autobus të KTEL-it të Atikës, i cili kryente linjën Maratonë–Athinë.

Automjeti u ndal në kryqëzimin e bulevardit Maratonos, në numrin 151, me rrugën Florinis. Shoferi arriti të largohej nga autobusi duke marrë me vete çelësat, një veprim që rezultoi vendimtar: autorët nuk mund ta lëviznin më automjetin.

Policia rrethoi zonën dhe negociatat u zhvilluan në një vend të pandryshueshëm. Sipas regjistrimit nominal në buletinin zyrtar të policisë, pengjet që u liruan gjatë krizës ishin 23. Ky numër ndryshon nga numri fillestar i personave që ndodheshin në autobus, pasi disa kishin arritur të dilnin që në fillim të sulmit.

Pengu i parë u la i lirë në orën 11:20. Më pas vijuan lirime të njëpasnjëshme, por pas orës 19:25, gjashtë persona vazhdonin të mbaheshin brenda autobusit.

Gjashtë pengjet e fundit u liruan në orën 00:40 të 16 dhjetorit. Dy autorët, shtetas shqiptarë të moshës 24 vjeç, u dorëzuan dhe u dërguan në Policinë e Sigurisë së Atikës.

Kriza kishte zgjatur 18 orë e 50 minuta dhe përfundoi pa viktima.

Brenda pesë vjetësh e gjysmë, pamjet e autobusëve me pasagjerët e bllokuar u bënë pjesë e kujtesës kolektive. Megjithatë, pas çdo lidhjeje të drejtpërdrejtë televizive qëndronin njerëz që prisnin të hapej dera dhe të ktheheshin pranë familjeve të tyre.